Bibliotheek
Geen lijst van honderden aanraders. Enkel wat me als man en als coach heeft geïnspireerd, wat inzicht of begrip heeft gebracht, en waar ik zelf op heb gereflecteerd — met mijn eigen kijk erbij, ook waar ik het niet mee eens ben.
Dit zijn boeken van één auteur: hun mening, hun bevindingen, niet "de" waarheid en al zeker geen script om te volgen. Neem ze niet te letterlijk, en kijk net zo goed naar de nuance als naar het advies zelf. Inzicht uit een boek is vaak een eerste stap — wat je ermee doet, is een ander verhaal.
Bij elk boek dat ik zelf gelezen heb, vind je mijn volledige reflectie. Een paar andere boeken die de moeite waard lijken, staan er ook bij — nog op mijn eigen leeslijst, en dat zie je er meteen bij, zonder dat ik doe alsof ik ze al gelezen heb.



Reflectie #1
Dr. Robert Glover
Het boek gaat over mannen die vroeg leerden dat ze goedkeuring moesten verdienen — door aardig te zijn, conflict te vermijden, en de behoeften van anderen voor die van zichzelf te zetten. Glover noemt dat het "Nice Guy Syndrome": het patroon waarbij je denkt dat als je maar goed genoeg, aardig genoeg, onopvallend genoeg bent, je uiteindelijk krijgt wat je nodig hebt. Het boek legt uit hoe dat patroon ontstaat, wat het kost, en geeft concrete stappen om het te doorbreken.
Dit boek is sterk in het herkenbaar maken van patronen: grenzen leren stellen, stoppen met pleasen uit angst voor afwijzing, eerlijk communiceren over je behoeften, verantwoordelijkheid nemen voor je eigen geluk in plaats van het bij anderen te leggen, en wegblijven van passief-agressief of manipulatief gedrag. Dat zijn precies de mechanismen die ik ook in mijn praktijk terugzie.
Waar het boek volgens mij aan potentieel verliest: de oefeningen zijn uitdagend, en precies daardoor worden ze zelden echt gedaan. Het blijft bovendien "eigen werk" — zonder de blik van iemand anders erbij blijf je makkelijk blind, of wil je blind blijven, voor wat er eigenlijk speelt. Een boek lezen is een goede eerste stap. Het vervangt niet het moment waarop iemand anders je een spiegel voorhoudt.
Het boek is erg Amerikaans, in stijl, cultuur en hoe het mannelijkheid en relaties benadert — hetzelfde stoort me trouwens aan veel Amerikaanse mainstream films en series. Het beeld dat het schetst over mannen is bovendien nogal traditioneel, en de werkelijkheid wordt er makkelijker voorgesteld dan ze is — niet alles is even wetenschappelijk onderbouwd. Er gaat ook relatief veel aandacht naar aantrekkingskracht en (seks)relaties, wat het voor mij te eng en te Amerikaans maakt.
Hou een week lang bij wanneer je "ja" zegt terwijl je eigenlijk "nee" bedoelt. Niet aanpassen, gewoon opschrijven. Aan het eind van de week bekijk je het patroon: wanneer gebeurt het, bij wie, en wat probeer je daarmee te vermijden?
Wanneer heb jij voor het laatst iets gedaan omdat jij het wilde, en niet omdat je dacht dat het van je verwacht werd?
Reflectie #2
David Deida
Deida beschrijft mannelijkheid als een reeks vaste eigenschappen: gedreven door een duidelijke missie of richting, aanwezig blijven in het moment, en je koers niet laten bepalen door de goedkeuring van anderen — ook niet van je partner. Het boek mengt praktische levenslessen met spirituele en relationele thema's: hoe je richting vindt, hoe je aanwezig blijft onder druk, en hoe dat volgens Deida doorwerkt in intimiteit.
Wat blijft hangen: leven met een duidelijke richting, aanwezigheid als vaardigheid (niet als bijkomstigheid), en je gevoel van richting niet uitbesteden aan wat een partner of omgeving ervan vindt. Dat herken ik bij veel mannen die ik begeleid — vooral diegenen die grote levenskeuzes maken op basis van wat er van hen verwacht wordt, in plaats van hun eigen kompas.
Alleen al het woord "superior" in de titel zit me dwars — het klinkt elitair en verheven, en ook al is dat niet de bedoeling, het kan makkelijk verkeerd worden opgevat. Het boek is soms ook te stereotiep in hoe het naar man en vrouw kijkt, met te weinig nuance — op momenten zelfs paternalistisch, met een licht vrouwonvriendelijke ondertoon. Sommige adviezen kunnen manipulatief overkomen. En af en toe lijkt het net alsof "je missie" boven relatie en verbinding wordt geplaatst, terwijl dat volgens mij niet de bedoeling kan zijn.
Kies vandaag één lastig gesprek. Merk op wanneer je aandacht wegdrijft — naar je telefoon, naar wat je straks nog moet doen — en breng ze telkens terug naar wie er voor je staat.
Waar in je leven laat jij je koers bepalen door wat een ander ervan zou vinden?
Reflectie #3
Robert Moore & Douglas Gillette
Een Jungiaans model van vier volwassen mannelijke archetypes: de Koning (orde, overzicht, zegenen van anderen), de Krijger (discipline, moed, handelen voor een zaak), de Magiër (inzicht, kennis, transformatie) en de Minnaar (passie, verbondenheid, aanwezigheid). Elk archetype heeft ook een "schaduwkant" wanneer het onvolwassen of uit balans is — de Koning kan kantelen naar Tiran of Zwakkeling, de Krijger naar Sadist of Masochist, enzovoort. De kernstelling: veel mannen functioneren vanuit die onvolwassen schaduwvormen in plaats van vanuit de volwassen archetypes, vaak omdat ze nooit echt "ingewijd" zijn in volwassenheid.
Het model biedt een rijke taal om persoonlijke ontwikkeling te bespreken, en moedigt mannen aan om zowel kracht als gevoeligheid te ontwikkelen — het benadrukt balans, niet eenzijdige mannelijkheid. De schaduwzijden (Tiran, Zwakkeling, Sadist, Manipulator, en zo verder) zijn vooral waardevol: ze helpen mensen hun eigen destructieve patronen te herkennen.
Persoonlijk vind ik dit een erg sterk boek, op voorwaarde dat je het leest als een symbolisch model voor zelfreflectie, niet als een letterlijke beschrijving van hoe mannen psychologisch in elkaar zitten. Het heeft mij persoonlijk goed houvast gegeven: het hielp me beter begrijpen wat ik doe, wie ik ben, en vooral wie ik wil zijn.
Dit zijn eerder kanttekeningen dan harde kritiek. Het model is bedoeld als hulpmiddel om patronen te herkennen, niet om mannen in hokjes te plaatsen — die nuance mag niet verloren gaan. Hoewel niet zo bedoeld, kan de nadruk op vaste "mannelijke" archetypes in de huidige tijd al snel archaïsch aanvoelen, een verouderde kijk op gender. En het concept "masculiene energie" is krachtig als taal, maar kan ook verkeerd gebruikt worden om gedrag goed te praten dat het niet verdient.
Denk aan een moment deze week waarop je handelde vanuit controle of angst in plaats van vanuit rustig overzicht. Wat zou de volwassen versie van jezelf op dat moment anders gedaan hebben?
Welke van de vier — Koning, Krijger, Magiër, Minnaar — herken je het minst in jezelf, en wat zou het kosten om die meer aan te spreken?
Nog te lezen
Nog niet door mij gelezen, dus (nog) geen volledige reflectie — wel boeken die de moeite waard lijken voor mannen.
Hoe emoties in de hersenen ontstaan, en wat dat betekent voor hoe je ermee omgaat (enkel in het Engels beschikbaar, voor zover bekend). Houghton Mifflin Harcourt, ISBN 978-0-544-13331-0.
Nederlandse pionier van het mannenwerk, over man-zijn, initiatie en leiderschap. Uitgeverij AnkhHermes, ISBN 978-90-2021-790-2.
Mindset-inzichten uit de Belgische Speciale Eenheden. Uitgeverij Lannoo, ISBN 978-90-5996-463-1.

Wetenschappelijk onderbouwde hechtingstheorie, relevant voor relaties en verbinding. ISBN 978-90-8953-875-8.

Onderzoek naar kwetsbaarheid, schaamte en perfectionisme. A.W. Bruna Uitgevers, ISBN 978-94-0050-248-2.